FOB vs CIF – kto za co płaci?
FOB to Free On Board („franco statek”), a CIF – Cost, Insurance and Freight („koszt, ubezpieczenie i fracht”). Porównujemy, kto płaci za transport, odprawy i cło oraz gdzie ryzyko przechodzi na kupującego.
Najważniejsze różnice
Przy CIF po stronie sprzedającego są dodatkowo: fracht główny oraz ubezpieczenie. Przy FOB płaci za to kupujący – z wyjątkiem ubezpieczenia, które przy FOB nie jest obowiązkowe. W obu regułach ryzyko przechodzi na kupującego na pokładzie statku w porcie załadunku.
- Transport główny (fracht)
- FOBKupującyCIFSprzedający
- Ubezpieczenie
- FOBBrak obowiązkuCIFSprzedający
Pełny podział kosztów
| Koszt | FOB | CIF |
|---|---|---|
| Odprawa eksportowa | Sprzedający | Sprzedający |
| Dowóz do portu lub terminalu | Sprzedający | Sprzedający |
| Załadunek na transport główny | Sprzedający | Sprzedający |
| Transport główny (fracht) | Kupujący | Sprzedający |
| Ubezpieczenie | Brak obowiązku | Sprzedający |
| Rozładunek w miejscu przeznaczenia | Kupujący | Kupujący |
| Odprawa importowa | Kupujący | Kupujący |
| Cło i VAT z importu | Kupujący | Kupujący |
| Ryzyko przechodzi | W porcie załadunku, gdy towar znajdzie się na pokładzie statku. | W porcie załadunku, gdy towar znajdzie się na pokładzie statku – choć fracht i ubezpieczenie opłaca sprzedający. |
| Rodzaj transportu | Tylko transport morski i śródlądowy | Tylko transport morski i śródlądowy |
Uwagi
- CFR i CIF – fracht główny kończy się w porcie przeznaczenia. Dowóz z portu do magazynu płaci kupujący, a w regułach D (DAP, DPU, DDP) ten odcinek jest po stronie sprzedającego, jeśli miejscem dostawy jest magazyn.
- Rozładunek w miejscu przeznaczenia: jeśli koszty rozładunku są w umowie przewozu, którą zawarł sprzedający, płaci je sprzedający i nie może ich potem doliczyć kupującemu.
- Ubezpieczenie: obowiązek ma tylko sprzedający w CIF (minimum klauzule C, 110% wartości) i w CIP (klauzule A, 110% wartości). W pozostałych regułach nikt nie musi ubezpieczać towaru – ale po przejściu ryzyka szkodę ponosi kupujący.
Na co uważać przy imporcie z Chin
FOB Free On Board
Częsty błąd: FOB przy transporcie kolejowym albo lotniczym. FOB dotyczy tylko transportu morskiego i śródlądowego. W transporcie kolejowym z Chin właściwy jest FCA z nazwą terminalu (np. „FCA Xi’an, terminal kolejowy”), a przy transporcie lotniczym FCA z nazwą lotniska. Przy FOB koszty w porcie załadunku i odprawę eksportową płaci dostawca – sprawdź, czy nie dolicza ich osobno do faktury.
Więcej o FOB →CIF Cost, Insurance and Freight
Działa jak CFR, a dodatkowo dostawca ubezpiecza towar – ale tylko w minimalnym zakresie (klauzule C, 110% wartości towaru), chyba że ustalicie szerszy. Polisę wystawia zwykle chiński ubezpieczyciel, więc odszkodowania dochodzisz za granicą. Sprawdź zakres polisy albo ubezpiecz towar w Polsce.
Więcej o CIF →Kiedy FOB, a kiedy CIF?
- FOB – w transporcie morskim, gdy dostawca dowozi towar do portu w Chinach i robi odprawę eksportową, a fracht do Europy organizuje Twój spedytor.
- CIF – w transporcie morskim, gdy dostawca organizuje fracht i ubezpieczenie, a minimalny zakres polisy Ci wystarcza albo dokupisz szerszy.
Kupujesz na FOB? Spedytora wybierasz Ty
Zorganizujemy transport z Chin – kolejowy, morski albo lotniczy – razem z odprawą celną w Polsce i ubezpieczeniem cargo. Prześlij szczegóły ładunku, a przygotujemy indywidualną wycenę.
Zapytaj o wycenęPytania
Jaka jest główna różnica między FOB a CIF?
Przy CIF po stronie sprzedającego są dodatkowo: fracht główny oraz ubezpieczenie. Przy FOB płaci za to kupujący – z wyjątkiem ubezpieczenia, które przy FOB nie jest obowiązkowe. W obu regułach ryzyko przechodzi na kupującego na pokładzie statku w porcie załadunku.
Gdzie ryzyko przechodzi na kupującego przy FOB?
W porcie załadunku, gdy towar znajdzie się na pokładzie statku.
Gdzie ryzyko przechodzi na kupującego przy CIF?
W porcie załadunku, gdy towar znajdzie się na pokładzie statku – choć fracht i ubezpieczenie opłaca sprzedający.
Czy FOB i CIF można stosować przy transporcie kolejowym z Chin?
Nie. FOB i CIF dotyczą tylko transportu morskiego i śródlądowego. Przy transporcie kolejowym albo lotniczym z Chin zamiast nich stosuje się reguły dla każdego rodzaju transportu – np. FCA, CPT albo CIP.
Porównaj inne pary
Incoterms® to zastrzeżony znak towarowy Międzynarodowej Izby Handlowej (ICC). Ta strona to niezależne, uproszczone podsumowanie podziału kosztów i ryzyka – nie jest powiązana z ICC ani przez nią zatwierdzona. Przy redagowaniu umów korzystaj z oficjalnego tekstu reguł Incoterms® 2020 wydanego przez ICC.