Incoterms 2020 – tabela porównawcza
11 reguł, 8 kosztów, jedna tabela. Sprawdź, kto płaci za transport, odprawy i cło – i porównaj dowolne dwie reguły.
| Reguła | Odprawa eksportowa | Dowóz do portu / terminalu | Załadunek | Fracht główny | Ubezpieczenie | Rozładunek | Odprawa importowa | Cło i VAT | Transport |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| EXWEx Works | Kupujący1 | Kupujący | Kupujący | Kupujący | Brak obowiązku | Kupujący | Kupujący | Kupujący | Każdy |
| FCAFree Carrier | Sprzedający | Sprzedający2 | Sprzedający2 | Kupujący | Brak obowiązku | Kupujący | Kupujący | Kupujący | Każdy |
| FASFree Alongside Ship | Sprzedający | Sprzedający | Kupujący | Kupujący | Brak obowiązku | Kupujący | Kupujący | Kupujący | Tylko morski |
| FOBFree On Board | Sprzedający | Sprzedający | Sprzedający | Kupujący | Brak obowiązku | Kupujący | Kupujący | Kupujący | Tylko morski |
| CFRCost and Freight | Sprzedający | Sprzedający | Sprzedający | Sprzedający3 | Brak obowiązku | Kupujący4 | Kupujący | Kupujący | Tylko morski |
| CIFCost, Insurance and Freight | Sprzedający | Sprzedający | Sprzedający | Sprzedający3 | Sprzedający5 | Kupujący4 | Kupujący | Kupujący | Tylko morski |
| CPTCarriage Paid To | Sprzedający | Sprzedający | Sprzedający | Sprzedający | Brak obowiązku | Kupujący4 | Kupujący | Kupujący | Każdy |
| CIPCarriage and Insurance Paid To | Sprzedający | Sprzedający | Sprzedający | Sprzedający | Sprzedający5 | Kupujący4 | Kupujący | Kupujący | Każdy |
| DAPDelivered at Place | Sprzedający | Sprzedający | Sprzedający | Sprzedający | Brak obowiązku | Kupujący4 | Kupujący | Kupujący | Każdy |
| DPUDelivered at Place Unloaded | Sprzedający | Sprzedający | Sprzedający | Sprzedający | Brak obowiązku | Sprzedający | Kupujący | Kupujący | Każdy |
| DDPDelivered Duty Paid | Sprzedający | Sprzedający | Sprzedający | Sprzedający | Brak obowiązku | Kupujący4 | Sprzedający | Sprzedający | Każdy |
S – płaci sprzedający · K – płaci kupujący · — – żadna strona nie ma obowiązku
Uwagi do tabeli
- EXW – odprawa eksportowa: formalnie kupujący. W praktyce zgłoszenie eksportowe w Chinach składa dostawca albo chiński agent celny, bo zagraniczny kupujący nie ma tam rejestracji celnej.
- FCA – dowóz i załadunek zależą od miejsca dostawy. Gdy jest nim zakład sprzedającego, sprzedający ładuje towar na transport kupującego, a dowóz do portu lub terminalu jest już po stronie kupującego. Gdy jest nim inne miejsce (np. terminal), sprzedający dowozi tam towar na swoim środku transportu, a rozładunek z niego jest po stronie kupującego.
- CFR i CIF – fracht główny kończy się w porcie przeznaczenia. Dowóz z portu do magazynu płaci kupujący, a w regułach D (DAP, DPU, DDP) ten odcinek jest po stronie sprzedającego, jeśli miejscem dostawy jest magazyn.
- Rozładunek w miejscu przeznaczenia: jeśli koszty rozładunku są w umowie przewozu, którą zawarł sprzedający, płaci je sprzedający i nie może ich potem doliczyć kupującemu.
- Ubezpieczenie: obowiązek ma tylko sprzedający w CIF (minimum klauzule C, 110% wartości) i w CIP (klauzule A, 110% wartości). W pozostałych regułach nikt nie musi ubezpieczać towaru – ale po przejściu ryzyka szkodę ponosi kupujący.
Jak czytać tabelę Incoterms 2020
Każdy wiersz to jedna z 11 reguł Incoterms 2020, a każda kolumna – koszt, który pojawia się po drodze z fabryki w Chinach do Twojego magazynu. S oznacza, że płaci sprzedający, K – że płaci kupujący. Ostatnia kolumna pokazuje, przy jakim transporcie można stosować daną regułę.
Koszt i ryzyko to dwie różne rzeczy
Incoterms ustalają dwie sprawy: kto płaci za poszczególne etapy transportu i w którym miejscu ryzyko utraty lub uszkodzenia towaru przechodzi ze sprzedającego na kupującego. W regułach z grupy C (CFR, CIF, CPT, CIP) koszty sprzedającego kończą się w innym miejscu niż jego ryzyko. Sprzedający opłaca transport do Polski, ale ryzyko przechodzi na Ciebie już w Chinach: w CFR i CIF – gdy towar znajdzie się na pokładzie w porcie załadunku, w CPT i CIP – gdy dostawca przekaże go pierwszemu przewoźnikowi. Jeśli towar zaginie po drodze, roszczeń dochodzisz Ty – dlatego sprawdź, kto i w jakim zakresie go ubezpiecza.
Cztery grupy reguł
- E – EXW. Sprzedający tylko przygotowuje towar do odbioru. Resztę organizuje kupujący.
- F – FCA, FAS, FOB. Sprzedający dostarcza towar do przewoźnika w kraju wysyłki. Transport główny opłaca kupujący.
- C – CFR, CIF, CPT, CIP. Sprzedający opłaca transport główny (w CIF i CIP także ubezpieczenie), ale ryzyko przechodzi na kupującego w kraju wysyłki.
- D – DAP, DPU, DDP. Sprzedający dostarcza towar do miejsca przeznaczenia i do tego miejsca ponosi ryzyko.
Incoterms w transporcie kolejowym, morskim i lotniczym
Cztery reguły – FAS, FOB, CFR i CIF – dotyczą tylko transportu morskiego i śródlądowego. Pozostałych siedem działa przy każdym rodzaju transportu. Przy transporcie kolejowym z Chin nie stosuje się więc FOB ani CIF. Ich odpowiedniki to FCA (dostawca dowozi towar na terminal, np. w Xi’an albo Chengdu) i CIP. Także przy kontenerach w transporcie morskim ICC wskazuje FCA jako lepszy wybór niż FOB, bo kontener oddaje się na terminal kilka dni przed załadunkiem.
Jak wpisać Incoterms w umowie i na fakturze
Zawsze podaj trzy rzeczy: kod reguły, dokładne miejsce i wersję reguł, np. FCA Ningbo, magazyn spedytora, Incoterms 2020 albo DAP Łódź, pełny adres magazynu, Incoterms 2020. Ten sam zapis powinien być w umowie, na fakturze proforma, fakturze handlowej (commercial invoice) i packing liście. Samo „FOB China” albo „DAP Polska” to za mało – nie wiadomo, gdzie kończą się koszty i ryzyko sprzedającego.
Którą regułę wybrać przy imporcie z Chin?
To zależy, ile chcesz kontrolować. Przy EXW, FCA i FOB sam wybierasz spedytora, trasę i termin, a koszt transportu widzisz osobno. Przy regułach C i D transport organizuje dostawca. Jest wygodniej, ale nie wiesz, ile naprawdę płacisz za fracht, a przy regułach C ryzyko i tak przechodzi na Ciebie w Chinach. Przy nowym dostawcy uważaj na DDP: jeśli towar nie przejdzie prawidłowej odprawy, problem ma odbiorca. Bezpieczniej wybrać DAP – odprawę w Polsce robisz wtedy Ty. Więcej piszemy w artykule Incoterms DDP – często proponowana przez chińskich sprzedawców.
Kupujesz na EXW, FCA albo FOB?
Zorganizujemy transport z Chin – kolejowy, morski albo lotniczy – razem z odprawą celną w Polsce i ubezpieczeniem cargo. Prześlij szczegóły ładunku, a przygotujemy indywidualną wycenę.
Zapytaj o wycenęNajczęstsze pytania o Incoterms
Co to są Incoterms?
Incoterms to reguły handlu międzynarodowego wydawane przez Międzynarodową Izbę Handlową (ICC). Określają, kto w transakcji płaci za transport, odprawy i ubezpieczenie oraz w którym miejscu ryzyko przechodzi ze sprzedającego na kupującego. Aktualna wersja to Incoterms 2020 – zawiera 11 reguł.
Czy Incoterms są obowiązkowe?
Nie. Obowiązują tylko wtedy, gdy strony wpiszą je do umowy – z kodem reguły, miejscem i wersją, np. „FCA Shenzhen, Incoterms 2020”. Strony mogą też umówić się na starszą wersję, np. Incoterms 2010.
Czy Incoterms określają, kiedy przechodzi własność towaru?
Nie. Incoterms regulują koszty, ryzyko i obowiązki (np. odprawy), ale nie przejście własności ani warunki płatności. To trzeba ustalić w umowie sprzedaży.
Jaką regułę stosować przy transporcie kolejowym z Chin?
Jedną z reguł dla każdego rodzaju transportu, np. FCA (dostawca dowozi towar na terminal kolejowy w Chinach), a gdy transport opłaca dostawca – CPT albo CIP. FOB, CFR i CIF dotyczą tylko transportu morskiego i śródlądowego.
Kto płaci cło i VAT przy imporcie z Chin?
We wszystkich regułach poza DDP cło i VAT z importu płaci kupujący. Przy DDP płaci je sprzedający, który musi wtedy działać w Polsce jako importer.
Incoterms® to zastrzeżony znak towarowy Międzynarodowej Izby Handlowej (ICC). Ta strona to niezależne, uproszczone podsumowanie podziału kosztów i ryzyka – nie jest powiązana z ICC ani przez nią zatwierdzona. Przy redagowaniu umów korzystaj z oficjalnego tekstu reguł Incoterms® 2020 wydanego przez ICC.