EXW vs FOB – kto za co płaci?
EXW to Ex Works („z zakładu”), a FOB – Free On Board („franco statek”). Porównujemy, kto płaci za transport, odprawy i cło oraz gdzie ryzyko przechodzi na kupującego.
Najważniejsze różnice
Przy FOB po stronie sprzedającego są dodatkowo: odprawa eksportowa, dowóz do portu lub terminalu oraz załadunek na transport główny. Przy EXW płaci za to kupujący. Różni je też miejsce przejścia ryzyka na kupującego oraz rodzaj transportu. FOB stosuje się tylko w transporcie morskim i śródlądowym.
- Odprawa eksportowa
- EXWKupującyFOBSprzedający
- Dowóz do portu lub terminalu
- EXWKupującyFOBSprzedający
- Załadunek na transport główny
- EXWKupującyFOBSprzedający
- Ryzyko przechodzi
- EXWW zakładzie sprzedającego, przed załadunkiemFOBNa pokładzie statku w porcie załadunku
- Rodzaj transportu
- EXWKażdyFOBTylko morski
Pełny podział kosztów
| Koszt | EXW | FOB |
|---|---|---|
| Odprawa eksportowa | Kupujący | Sprzedający |
| Dowóz do portu lub terminalu | Kupujący | Sprzedający |
| Załadunek na transport główny | Kupujący | Sprzedający |
| Transport główny (fracht) | Kupujący | Kupujący |
| Ubezpieczenie | Brak obowiązku | Brak obowiązku |
| Rozładunek w miejscu przeznaczenia | Kupujący | Kupujący |
| Odprawa importowa | Kupujący | Kupujący |
| Cło i VAT z importu | Kupujący | Kupujący |
| Ryzyko przechodzi | W zakładzie sprzedającego (albo innym uzgodnionym miejscu), gdy towar jest gotowy do odbioru – jeszcze przed załadunkiem. | W porcie załadunku, gdy towar znajdzie się na pokładzie statku. |
| Rodzaj transportu | Każdy rodzaj transportu (morski, kolejowy, lotniczy, drogowy) | Tylko transport morski i śródlądowy |
Uwagi
- EXW – odprawa eksportowa: formalnie kupujący. W praktyce zgłoszenie eksportowe w Chinach składa dostawca albo chiński agent celny, bo zagraniczny kupujący nie ma tam rejestracji celnej.
Na co uważać przy imporcie z Chin
EXW Ex Works
Gdy towar jest gotowy do odbioru, dalej wszystko jest po Twojej stronie – także załadunek i odprawa eksportowa. W Chinach zgłoszenie eksportowe składa firma zarejestrowana w chińskim urzędzie celnym – zwykle dostawca albo chiński agent celny – więc i tak potrzebujesz ich pomocy. Ustal na piśmie, kto ładuje towar i kto robi odprawę eksportową. Jeśli towar uszkodzi się przy załadunku, stratę ponosisz Ty.
Więcej o EXW →FOB Free On Board
Częsty błąd: FOB przy transporcie kolejowym albo lotniczym. FOB dotyczy tylko transportu morskiego i śródlądowego. W transporcie kolejowym z Chin właściwy jest FCA z nazwą terminalu (np. „FCA Xi’an, terminal kolejowy”), a przy transporcie lotniczym FCA z nazwą lotniska. Przy FOB koszty w porcie załadunku i odprawę eksportową płaci dostawca – sprawdź, czy nie dolicza ich osobno do faktury.
Więcej o FOB →Kiedy EXW, a kiedy FOB?
- EXW – gdy chcesz kontrolować transport od samej fabryki, a Twój spedytor organizuje odbiór towaru i odprawę eksportową w Chinach.
- FOB – w transporcie morskim, gdy dostawca dowozi towar do portu w Chinach i robi odprawę eksportową, a fracht do Europy organizuje Twój spedytor.
Kupujesz na EXW albo FOB? Spedytora wybierasz Ty
Zorganizujemy transport z Chin – kolejowy, morski albo lotniczy – razem z odprawą celną w Polsce i ubezpieczeniem cargo. Prześlij szczegóły ładunku, a przygotujemy indywidualną wycenę.
Zapytaj o wycenęPytania
Jaka jest główna różnica między EXW a FOB?
Przy FOB po stronie sprzedającego są dodatkowo: odprawa eksportowa, dowóz do portu lub terminalu oraz załadunek na transport główny. Przy EXW płaci za to kupujący. Różni je też miejsce przejścia ryzyka na kupującego oraz rodzaj transportu. FOB stosuje się tylko w transporcie morskim i śródlądowym.
Gdzie ryzyko przechodzi na kupującego przy EXW?
W zakładzie sprzedającego (albo innym uzgodnionym miejscu), gdy towar jest gotowy do odbioru – jeszcze przed załadunkiem.
Gdzie ryzyko przechodzi na kupującego przy FOB?
W porcie załadunku, gdy towar znajdzie się na pokładzie statku.
Czy EXW i FOB można stosować przy transporcie kolejowym z Chin?
Tylko EXW. EXW działa przy każdym rodzaju transportu, a FOB – tylko w transporcie morskim i śródlądowym. Dlatego w transporcie kolejowym z Chin FOB się nie stosuje.
Porównaj inne pary
Incoterms® to zastrzeżony znak towarowy Międzynarodowej Izby Handlowej (ICC). Ta strona to niezależne, uproszczone podsumowanie podziału kosztów i ryzyka – nie jest powiązana z ICC ani przez nią zatwierdzona. Przy redagowaniu umów korzystaj z oficjalnego tekstu reguł Incoterms® 2020 wydanego przez ICC.